Türkiye, Rusya ve İran liderleri 4. kez Suriye zirvesinde buluşacak


Üç ülkeden teknik heyetlerin de hazır bulunacağı zirvede, İdlib deki durum, ABD nin çekilme süreci ve anayasa komitesi kurma çalışmaları ele alınacak.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üçlü zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan la ayrı bir görüşme de yapacak. Rus liderin, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile de ikili görüşmesi olacak.

Zirvede, üç garantör ülke liderinin, Suriye nin toprak bütünlüğü, terör ve ayrılıkçı gündemlere karşı ortak mücadele ve Astana formatında oluşturulan iş birliğini sürdürme mesajı vermesi de bekleniyor.

Liderler, en son 7 Eylül 2018 de Tahran da bir araya gelmiş, zirvede İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi ndeki duruma yoğunlaşmıştı. Tahran Zirvesi ne Cumhurbaşkanı Erdoğan ın, Beşşar Esed rejiminin artan yığınağı ve saldırılarına karşı 4 milyon civarı sivili korumak için İdlib de ateşkes çağrısı damga vurmuştu.

Bunun üzerine Erdoğan, Rus mevkidaşı Putin ile 17 Eylül 2018 de Soçi de bir araya gelerek İdlib deki ateşkesi sağlamlaştırmak için bir mutabakata imza atmıştı.

Soçi mutabakatı çerçevesinde askeri muhalifler belirlenen bölgeden ağır silahlarını çekmiş, bölgede nispeten sükunet sağlanmış, yerlerinden edilen siviller evlerine dönmeye başlamıştı. Ancak kısa bir süre sonra rejim ve İran destekli yabancı terörist gruplar, cephe hatlarına tahkimatlarına ve sivil yerleşimlere saldırılarına yeniden başlamıştı.

İDLİB DEKİ DURUM

Yarınki zirvede, İdlib de özellikle rejim saflarındaki İran ın desteklediği bilinen yabancı terörist grupların tırmandırdığı şiddetin ele alınması öngörülüyor.

Söz konusu gruplar, dün gün içinde İdlib e 100 den fazla topçu saldırısı düzenledi.

Rusya, Türkiye ye, şiddetin sorumlusu olarak gösterdiği Heyet Tahrir Şam gibi bazı unsurlara karşı ortak operasyon teklif ediyor.

Ancak Türkiye, bölgede insani krize yol açacak böyle bir operasyona sıcak bakmıyor.

ABD NİN ÇEKİLMESİ

Üç liderin ABD nin Suriye den güçlerini çekmesiyle ilgili gündemlerinde Türkiye nin Fırat ın doğusunda yapacağı operasyon ve Münbiç konusu olacak.

Rusya, Türkiye nin Fırat ın doğusundaki terör örgütü YPG/PKK varlığına karşı yapacağı operasyona prensip olarak karşı çıkmıyor. Ancak söz konusu toprakların rejime bırakılmasını isteyen Moskova da, bölgede kontrolün kısa sürede rejime bırakılma beklentisi mevcut.

Türkiye ise Haseke de olduğu gibi rejimin YPG/PKK ile iç içe yaşayacağı bir modelin oluşmasından endişe ediyor.

Bu nedenle Ankara, YPG/PKK nın rejim vasıtasıyla geri dönmesinin önüne geçmek için askeri tedbir almak istiyor.

Rusya, bu noktada Türkiye ve rejim arasında ilişki ve iş birliği kurulması yönündeki niyetini beyan ediyor. Putin, 23 Ocak ta Erdoğan ile görüşmesinde, Adana Mutabakatı nı anımsatarak Türkiye nin güvenlik endişelerinin bu çerçevede ortadan kaldırılabileceğini düşündüğü mesajını vermişti.

ANAYASA KOMİTESİ

Anayasayı yazacak komitenin kurulması çabaları, son 50 kişilik listede, rejim heyetinin önerdiği bazı isimlerde düğümlenmişti.

Rejim, sivil ve nispeten tarafsız görülebilecek adayların isimlerini bildirmek yerine üst düzey kamu kurumu yöneticileri gibi şahısların listeye girmesinde ısrar ediyor.

Muhaliflerin garantörü Türkiye ise anayasayı yazacak komitenin dengeli ve muteber şahıslardan oluşması gerektiğini vurguluyor.

Rejimin siyasi çözümdeki isteksizliği, ABD nin çekilmesiyle, sahada avantajlı konuma geleceği yönündeki hesabından ileri geldiği düşünülüyor.

Kaynak : www.hurriyet.com.tr/turkiye-rusya-ve-iran-liderleri-4-kez-suriye-zirvesinde-bulusacak-41115507