Makale Yazar(Ekrem Öncü)

O aftan yararlanan halka açik sirketler, dikkat!
05.12.2019 00:00:00

O aftan yararlanan halka açik sirketler, dikkat!

05 Aralik 2019, 12:34 ---

HALKA AÇIK SIRKETLER GEÇMIS DÖNEMLERDE KASA/ORTAKLAR HESABI IÇIN AFLARDAN YARARLANDINIZ ISE DIKKAT EDINIZ!

Bilindigi gibi, dönem dönem çikarilan aflarda bilançolarda kasada ve ortaklarda gözüken hatta kasada ve ortaklarda gözükmeyip baska hesaplarda yer alan ama kasa ve ortaklar niteliginde olan tutarlar da aftan yararlanarak kasa/ortaklar hesabi sifirlanabiliyordu. Bilançolarda kasa/ortaklarda gözüken paralar kayden gözükmekle birlikte, genellikle fiilen kasa/ortaklarda böyle bir para yer almiyor. Kasada gözüken paralar ya ortaklara çikiyor ya da sirketin kayit disi belgelendiremedigi islemleri için kullaniliyor. Normal kosullarda ortaga para aktarimi kar payi veya avans kar payi dagitimi ile yapiliyor ve dagitim yapilan tutar için %15 stopaj yapilarak vergisi ödeniyor. Ortak da elde ettigi bu kar payinin yarisini sahsi Gelir Vergisi Beyanina dahil ediyor ve sirket bünyesinde yapilan tevkifat nedeni ile ödenen vergiyi mahsup ediyor.

En son 7143 sayili Kanun ile kasa/ortaklar hesabi için af düzenlemesi yapilmis ve 31/12/2017 itibari ile %3 vergi ödenmek suretiyle bu tutarlar sifirlanmisti.

Kanun düzenlemesi, “Bilanço esasina göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2017 tarihi itibariyla düzenledikleri bilançolarinda görülmekle birlikte isletmelerinde bulunmayan kasa mevcutlari ve isletmenin esas faaliyet konusu disindaki islemleri dolayisiyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çikan) ortaklarindan alacakli bulundugu tutarlar ile ortaklara borçlu bulundugu tutarlar arasindaki net alacak tutarlari ile bunlarla ilgili diger hesaplarda yer alan islemlerini bu Kanunun yayimi tarihini izleyen üçüncü ayin sonuna kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayitlarini düzeltebilirler.

Bu fikranin (a) bendi kapsaminda beyan edilen tutarlar üzerinden %3 oraninda hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir.

Bu fikra kapsaminda ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez; beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahinin tespitinde gider olarak kabul edilmez. Bu fikra uyarinca beyan edilen tutarlar nedeniyle ilave bir tarhiyat yapilmaz. Bu fikra kapsaminda beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanlari nedeniyle 2018 yili geçici vergi beyannamelerinde düzeltme gerektigi takdirde, düzeltme islemleri bu fikrada öngörülen beyanname verme süresi içinde yapilir ve düzeltme islemleri nedeniyle herhangi bir ceza veya faiz aranmaz.” seklinde idi.

Teblig uyarinca da af düzenlemesinin muhasebe kayitlari asagidaki gibi oluyordu.

 

Buraya kadar anlattigimiz düzenlemeler af niteligindeki kanunlar bakimindan tüm mükellefleri baglayan düzenlemelerdir. Halka açik olsun ya da olmasin tüm mükellefler bu düzenlemeden yararlanabilecektir. Ancak, halka açik sirketler gündeme gelince olayin Sermaye Piyasasi Kurulu/Kanunu (SPK) tarafini ihmal edemeyiz.

Her ne kadar af kanunlarinda kasa/ortaklar hesabi boyutu ile farkli bir düzenleme olmasa da SPK buna itiraz ediyor. Itiraz gerekçesi ise, halka açik bir sirketin onlarca, yüzlerce, binlerce ortagi olabilir. Ortaklardan birine veya birkaçina para çikilmis ise, ya da bilanço kayitlarinda kasada gözüktügü halde fiilen böyle bir para yok ise, af kanunundan yararlanilarak tüm paydaslara ait olmasi gereken ve kar payi yapilarak bütün ortaklara dagitilmasi gereken para bir veya birkaç ortak bünyesinde birakilamaz.

Dolayisi ile halka açik sirketler kasa/ortaklar hesabini sifirlamak için af kanunlarindan yararlanmislar ise bu vergisel bakimdan geçerli bir düzenleme olacaktir ancak SPK tarafi bir veya birkaç ortaga para dagitilamayacagi görüsüne devam edecektir.

Bu halde kasa/ortaklar hesabi için aftan yararlanilmis ise vergi matrahini etkileyecek sekilde faiz hesaplanmayacak, ancak SPK boyutu ile özellikle ortaklar hesabi boyutu ile para ortak ya da ortaklarda kaldigi için hem hesap sifirlanmayacak hem de faiz hesaplanacaktir.

Diger yandan kasa/ortaklar hesabi için af kanunundan yararlanildiginda aslinda kar dagitimina bagli olarak yapilmasi gereken %15 Gelir Vergisi tevkifati yerine %3 ödenerek para ortaklarda kaliyor. Her ne kadar SPK ortaga aftan yararlansan da parayi sirkete iade et demis olsa da ve ortak da bu parayi sirkete iade edecek olur ise de, kanaatimce aftan yararlanilan tutar kadar kar dagitimi için kar dagitimina bagli olarak %15 stopaj hesaplanmamalidir. Aksi türlü af nedeni ile ödenen %3 anlamini yitirmis olur.

SPK halka açik sirketlerden kasa/ortaklar hesabindan yararlanip hesaplari sifirlayanlar için dava açabilmekte, hatta SPK dava açmasa dahi diger paydaslar dava açabilmektedir. Mesele oldukça önemlidir ve en azindan bundan sonraki süreçte af düzenlemesi yapilacak olur ise SPK’dan da görüs alinarak konu açikliga kavusturulmalidir.     

Kaynak : http://www.finansgundem.com/yazarlar